Uzman Diyetisyen Selahattin Dönmez yazdı! İşte çölyak hastalığının belirtisi…


0

Ülkemizde 9 Mayıs, Çölyak Hastalığı Farkındalık Günü olarak kutlanıyor. Fakat hâlâ çölyak hastalarının glütensiz beslenme konusunda endişelerine, nasıl bir diyet uygulayacakları konusundaki bilgi yetersizliklerine şahit olunca bu haftaki yazımı çölyak hastalığına ayırmak istedim.

Çölyak, tüm yaş gruplarında ortaya çıkan ancak çocukluk çağında daha sık gördüğümüz önemli bir sendromdur. Ve genel olarak nüfusun yaklaşık yüzde 1’ini etkiler. Genel olarak birçok çölyak hastası teşhis edilmeden yaşama devam etmek zorunda kalır ve buğday, çavdar, arpada bulunan veya bunları içeren besinlerde yer alan glüten proteinlerinin alınmasıyla bulgu veren genetik olarak duyarlı bireylerde anormal bir bağışıklık tepkisiyle ortaya çıkar. Bu nedenle hastalığın erken tanınması ve tedavinin başlanması osteoporoz, kısırlık, otoimmün diğer hastalıklar ve bağırsak lenfomasının önlenmesi açısından önemlidir.

BU HASTALIK ÖNCELİKLE BAĞIRSAĞI ETKİLER

Bu hastalık öncelikle bağırsağı etkiler. Malabsorpsiyon dediğimiz besinlerin sindirim ve emiliminin bozulmasına, birçok mineralin de emilmediği için eksikliklerine yol açar. Bağırsaklarda fırçacıklar dediğimiz villüsler atrofiye uğrayarak inflamasyon etkisi ile ince bağırsak içi tamamen normal yapısından uzaklaşır. Bu nedenle çölyak hastalığının belirlenmesinde ince bağırsak biyopsisi altın standart olarak kabul edilmektedir. Buna ek olarak serolojik testlerde otoantijen olan doku transglutaminazına karşı IgA olmak üzere hastalığa özgü antikorların saptanması hastalığın tanımlanmasında yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Tedavi; ömür boyu glütensiz bir diyetin uygulanmasıyla hastalar normal yaşamlarına devam edebilmektedirler.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Açıkçası klinik belirtiler hastanın yaşına, hastalığı süresi ve evresine, bağırsak dışı belirtilerin varlığına göre farklı özellikte seyir gösterebilir. Eğer hastaların klinik ve laboratuvar bulguları hastalığa özgü özellikten uzaksa tanı gözden kaçabilir. En belirgin gastrointestinal sistem yakınmalarının ön planda olduğu klasik çölyak hastaları glütenin beslenmeye ilk eklendiği günden itibaren takiben haftalar ya da aylar içerisinde ishal, karın şişliği, çocuklarda gelişme geriliği ile ortaya çıkmaktadır. Çoğunlukla doğumdan sonra altı aylık iken ya da iki yaşına kadar olan süreçte tanı alır hastalar. İshal semptomatik çölyak hastalarının en sık görülen bulgusudur ve hastalığın ince bağırsağa ilerlediğinin göstergesidir. Dışkı soluk renkli, yumuşak ve boldur. Başlangıçta enfeksiyonel enterit ile eşlik etse de zamanla kronikleşir. Nadir olarak tedavi edilmeyen tanı almayan hastalarda çölyak krizi dediğimiz; ağır ishal, su kaybı, asidoz ve şok tablosunun geliştiği atak gözlenebilmektedir. Bağırsak hareketlerinde azalma, bağırsaktaki sindirim enzimleri ve salgıların azalması, karın kaslarındaki zayıflık ve bakterilerin bağırsakta aşırı çoğalması sebebiyle karında belirgin şişlik gelişebilmektedir. Çok nadir olarak kabızlık da çölyaklı hastalarda belirgin bir bulgu olarak karşımıza çıkabilir. Karın ağrısı, kas güçsüzlüğü, iştahsızlık, huzursuzluk, solukluk hastalığın diğer belirtileridir.

DİYETTE ISRAR ÖNEMLİ

Hastalığın temelinde rol oynayan glüten; glütelin ve gliadin adlı iki bitkisel proteinin kompleks yapısından oluşan bir protein molekülüdür. Gliadin de temel olarak dörtd alt grupta farklı bileşenlere sahip bir moleküldür. Ve çölyak hastalarında gliadinin alfa formunun en toksik etki gösteren türü olduğu düşünülmektedir. Bu açıdan baktığımızda hastalığı tedavisinde temel önemli bileşiğin glüten olduğu ve yaşam boyu beslenmeden çıkarılması tedavisi esas olarak uygulanmaktadır.

Tedavide uygulanan glütensiz beslenme aslında bir eliminasyon diyetidir. Buğday, arpa, çavdar gibi tahıllar ve bu tahılları içeren tüm besinlerin beslenmeden çıkarılmasıyla eliminasyon yapılan bir tedavidir. Bu tahılların işlenmesiyle üretilen irmik, un, nişasta, ekmek, pasta, kurabiye, bisküvi, kek ve içecekler glütensiz beslenmenin temelini oluşturmaktadır.


beğinip arkadaşlarınla paylaşır nısın?

0

Tepkiniz nedir?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win
admin

yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bir Biçim Seçin
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format